「放血」两个字，很多人一听就皱眉——脑海里浮现的是古装剧里割一大碗血的画面，或者觉得那是很吓人、很原始的做法。但真实的中医放血，和你想的很不一样：它用的是消毒的一次性细针，在特定穴位或浅表的瘀络上轻轻点几下，放出的往往只是几滴到十几毫升的血，常常还配合拔罐把瘀血引出来。它不神秘，也不野蛮，是一种有几千年历史、有明确适应症的外治法。这篇就把它说清楚：到底是什么、适合谁、流程怎么走、谁不能做。
The words "blood-letting" make many people wince — picturing a bowlful of blood from a period drama, or something frightening and primitive. But real TCM blood-letting is nothing like that: it uses a sterile, single-use fine needle to prick a few points or shallow congested vessels, releasing only a few drops to a dozen millilitres of blood, often paired with cupping to draw out the stasis. It isn't mysterious or brutal — it's an external therapy with thousands of years of history and clear indications. This piece lays it out plainly: what it is, who it suits, how the process goes, and who shouldn't have it.
Perkataan "berdarah" membuat ramai orang mengerut — membayangkan semangkuk darah dari drama lama, atau sesuatu yang menakutkan dan primitif. Tetapi rawatan berdarah TCM sebenar sangat berbeza: ia menggunakan jarum halus sekali guna yang steril untuk mencucuk beberapa titik atau saluran cetek, mengeluarkan hanya beberapa titik hingga belasan mililiter darah, sering digandingkan bekam. Ia bukan misteri atau ganas — ia terapi luaran dengan sejarah beribu tahun. Artikel ini menerangkannya: apa itu, sesuai untuk siapa, prosesnya, dan siapa yang tidak sesuai.
放血是什么？会放很多血吗？
What Is Blood-Letting? Is It a Lot of Blood?
Apa Itu Rawatan Berdarah? Banyakkah Darahnya?
放血，中医叫「刺络放血」，配合拔罐时也叫「刺络拔罐」。做法是：医师用消毒的一次性针具（如三棱针、一次性采血针或梅花针），在选好的穴位或浮起的瘀络上浅浅点刺几下，让少量血液流出，很多时候再扣上罐子，用负压把瘀滞的血引出来。它的理论根源在《黄帝内经》——「菀陈则除之」，意思是当气血瘀积、郁而化热堵在局部，就把这一小部分「瘀滞的血」放掉，让新的气血重新流通，达到泻热、祛瘀、通络、消肿止痛的效果。
Blood-letting is called "collateral pricking" in TCM, and "pricking cupping" (wet cupping) when paired with a cup. The practitioner uses a sterile single-use needle (a three-edged needle, a single-use lancet, or a plum-blossom needle) to shallowly prick chosen points or raised congested vessels, letting a small amount of blood out — often followed by a cup whose suction draws the stagnant blood out. Its basis is in the Huangdi Neijing — "when there is stagnation, remove it": when qi and blood pool, congeal, and turn to heat in one spot, releasing that small amount of stagnant blood lets fresh qi and blood flow again, to clear heat, resolve stasis, free the channels, and reduce swelling and pain.
Rawatan berdarah dipanggil "cucukan kolateral" dalam TCM, dan "bekam basah" apabila digandingkan cawan. Pengamal menggunakan jarum steril sekali guna untuk mencucuk cetek titik terpilih atau saluran yang tersumbat, mengeluarkan sedikit darah — sering diikuti cawan yang menariknya keluar. Asasnya dari Huangdi Neijing: apabila qi dan darah bertakung dan bertukar menjadi haba, melepaskan sedikit darah beku itu membolehkan aliran segar semula, untuk menyejukkan haba, meleraikan takungan, dan mengurangkan bengkak serta sakit.
一、出血量其实很少。放血不是「放很多血」，多数情况从几滴到十几毫升，远少于一次抽血检查或捐血，做完不会让你头晕虚脱（会晕多半是紧张或空腹，不是失血）。二、感染风险被严格控制。安心用的是一次性无菌针具，一人一针、用完即弃，配合皮肤严格消毒，从根本上杜绝交叉感染——这也是为什么放血一定要在正规诊所、由注册中医师做，绝不能自己在家拿针乱扎。
One: it's actually very little blood. Blood-letting is not "letting out a lot" — usually a few drops to a dozen millilitres, far less than a blood test or a donation, and it won't leave you faint or drained (faintness is usually nerves or an empty stomach, not blood loss). Two: infection risk is tightly controlled. An Xin uses sterile single-use needles — one needle per person, discarded after — with strict skin disinfection, ruling out cross-infection at the root. This is exactly why blood-letting must be done at a proper centre by a registered practitioner, never with a needle at home.
Satu: sebenarnya sedikit darah sahaja. Ia bukan "mengeluarkan banyak" — biasanya beberapa titik hingga belasan mililiter, jauh kurang daripada ujian darah, dan tak akan membuat anda pengsan (pening biasanya gemuruh atau perut kosong, bukan kehilangan darah). Dua: risiko jangkitan dikawal ketat. An Xin menggunakan jarum steril sekali guna — satu jarum satu orang, dibuang selepas. Inilah sebabnya ia mesti dilakukan di pusat sah oleh pengamal berdaftar, bukan sendiri di rumah.
放血适合什么情况？
What Does Blood-Letting Suit?
Untuk Apa Rawatan Berdarah Sesuai?
放血有一个共同的方向——它擅长处理「实」「热」「瘀」：也就是有东西堵着、郁而化热、或局部瘀血肿痛的情况。以下是临床上比较常用的几类。
Blood-letting has one common direction — it excels at excess, heat, and stasis: situations where something is blocked, has congealed into heat, or is locally bruised and swollen. Below are the types it's most often used for.
Rawatan berdarah mempunyai satu arah biasa — ia cemerlang untuk corak lebihan, haba, dan takungan: keadaan yang tersumbat atau bengkak setempat. Berikut jenis yang paling kerap digunakan.
咽喉红肿疼痛、扁桃体发炎、麦粒肿（针眼）、反复口腔溃疡、脸上冒又红又肿的痘。这类「火气大、红肿热」的实热，在少商、耳尖等处点刺放几滴，往往能较快泻掉那股郁热、缓解肿痛。
A red, sore, swollen throat, tonsillitis, a stye, recurrent mouth ulcers, or angry red swollen acne. For this kind of "fiery, red-hot swelling" excess heat, pricking a few drops at points like Shaoshang or the ear apex often drains the pent-up heat and eases the swelling relatively quickly.
Tekak merah bengkak, tonsilitis, ketumbit, ulser mulut berulang, atau jerawat merah bengkak. Untuk haba lebihan "panas merah" ini, mencucuk beberapa titik sering meleraikan haba terpendam dan melegakan bengkak dengan agak cepat.
急性扭伤、挫伤后的局部红肿、瘀青、胀痛（例如崴脚后脚踝又肿又紫）。在瘀络处点刺配合拔罐，把瘀血引出来，有助消肿、让程度减轻、恢复更快。注意：新鲜扭伤 24 小时内是否放血由医师判断。
Local redness, bruising, and swelling after an acute sprain or contusion (say an ankle turned swollen and purple). Pricking the congested vessel with cupping draws the stagnant blood out, helping reduce swelling, ease the severity, and speed recovery. Note: whether to prick within 24 hours of a fresh sprain is the practitioner's call.
Kemerahan, lebam, dan bengkak setempat selepas terseliuh akut. Mencucuk saluran tersumbat dengan bekam menarik darah beku keluar, membantu mengurangkan bengkak dan mempercepat pemulihan. Nota: sama ada mencucuk dalam 24 jam terseliuh baru ditentukan pengamal.
某些久治不愈、瘀血阻络型的痛——如顽固性头痛、偏头痛，以及痛风急性发作时又红又热又肿的关节。通过点刺放血泻热化瘀，配合其他治疗，帮助减轻痛的程度、缩短发作时长。是否适合、放在哪，须由医师辨证。
Certain long-standing, stasis-type pains — stubborn headaches or migraines, and the red, hot, swollen joint of an acute gout flare. Pricking to clear heat and move stasis, alongside other treatment, helps reduce the severity and shorten the flare. Whether it fits and where to prick is a matter of pattern diagnosis.
Sakit jenis takungan yang lama — sakit kepala degil atau migrain, dan sendi merah panas bengkak semasa serangan gout akut. Mencucuk untuk menyejukkan haba, bersama rawatan lain, membantu mengurangkan keterukan. Sama ada sesuai ditentukan diagnosis.
部分属于「血热」「湿热」的皮肤问题，如某些顽固痤疮、带状疱疹（生蛇）后期的局部处理等，医师会在辨证后，选择性地配合放血来泻热凉血。皮肤问题成因复杂，是否适合放血须经评估，不是所有皮肤病都适用。
Some "blood-heat" or "damp-heat" skin conditions — certain stubborn acne, or localised care in the later stage of shingles — where, after diagnosis, the practitioner may selectively add blood-letting to clear heat and cool the blood. Skin problems have complex causes; suitability must be assessed, and not every skin condition is appropriate.
Sebahagian keadaan kulit "haba-darah" atau "haba-lembap" — jerawat degil tertentu, atau penjagaan setempat pada peringkat lewat kayap — di mana, selepas diagnosis, pengamal mungkin menambah rawatan berdarah. Punca kulit kompleks; kesesuaian mesti dinilai.
你会发现，这些都是「实证、热证、瘀证」。反过来，如果你本身体质虚寒、气血不足、面色苍白容易累，放血这种偏「泻」的方法往往不适合，硬做反而更虚——该补的时候放血，是帮倒忙。所以真正关键的，不是「放血好不好」，而是「你这个情况，适不适合放血」。
You'll notice these are all excess, heat, and stasis patterns. Conversely, if you have a cold-deficient constitution, insufficient qi and blood, a pale face and easy fatigue, a draining method like blood-letting usually doesn't suit you — forcing it only weakens you further. Blood-letting when you should be tonified does more harm than good. So the real question isn't "is blood-letting good," but "does your situation suit it."
Anda akan perasan semua ini corak lebihan, haba, dan takungan. Sebaliknya, jika anda berlembaga sejuk-kurang, qi dan darah tidak cukup, muka pucat dan mudah penat, kaedah "melepas" seperti ini biasanya tak sesuai — memaksanya melemahkan lagi. Jadi soalan sebenar bukan "adakah ia baik," tetapi "adakah keadaan anda sesuai."
第一次放血，流程是什么？
Your First Blood-Letting — What Happens?
Rawatan Berdarah Pertama — Apa Berlaku?
整个过程比想象中快，也比想象中「有秩序」得多。核心就是：先想清楚、消好毒、轻点刺、护理好。
The whole process is quicker and far more orderly than people expect. The core: assess carefully, sterilise properly, prick gently, and care for it after.
Keseluruhan proses lebih pantas dan teratur daripada jangkaan. Terasnya: nilai dengan teliti, sterilkan, cucuk lembut, dan jaga selepasnya.
医师先问诊、看舌脉，确认你属于适合放血的实热瘀证，同时排除禁忌（贫血、凝血问题、孕期、体虚等）。确定后，对皮肤严格消毒，准备一次性无菌针具，一人一针。这一步是安全的地基，安心绝不省。
The practitioner takes your history, checks tongue and pulse, confirms you fit an excess-heat/stasis pattern, and rules out contraindications (anaemia, clotting issues, pregnancy, weak constitution). Then the skin is strictly disinfected and a sterile single-use needle prepared — one per person. This step is the foundation of safety; An Xin never skips it.
Pengamal mengambil sejarah, memeriksa lidah dan nadi, mengesahkan anda corak haba-takungan, dan menolak kontraindikasi. Kemudian kulit disterilkan dan jarum sekali guna disediakan — satu setiap orang. Langkah ini asas keselamatan.
医师在选好的穴位或瘀络上快速浅刺几下——那一下多数人形容像被橡皮筋轻弹，很快就过。随即让少量血自然流出，很多时候扣上罐子用负压把瘀血引出。全程出血量有限，医师会一边观察你的反应一边控制。
The practitioner quickly and shallowly pricks the chosen points or congested vessels — most describe it as a light rubber-band snap that's over fast. A small amount of blood is allowed to flow, often with a cup applied to draw the stasis out by suction. The total is limited throughout, and the practitioner controls it while watching how you respond.
Pengamal mencucuk titik terpilih dengan pantas dan cetek — kebanyakan menggambarkannya seperti getah dianjal ringan yang cepat berlalu. Sedikit darah dibiarkan mengalir, sering dengan cawan untuk menariknya. Jumlahnya terhad, dikawal sambil memerhati tindak balas anda.
取罐后清洁按压止血，必要时贴上敷料。医师会交代术后护理：针刺处保持清洁干燥、当天不沾生水、不搓揉、避免立刻剧烈运动或喝酒。一般针孔一两天就愈合，不会留明显疤痕。有任何不适随时联络诊所。
The cup comes off, the spot is cleaned and pressed to stop bleeding, with a dressing if needed. The practitioner explains aftercare: keep the site clean and dry, no tap water that day, no rubbing, and avoid heavy exercise or alcohol right after. The tiny holes usually heal in a day or two without a visible scar. Contact the centre anytime if anything feels off.
Cawan ditanggalkan, tempatnya dibersihkan dan ditekan, dengan pembalut jika perlu. Pengamal menerangkan jagaan: kekalkan bersih dan kering, elak air paip hari itu, jangan gosok, dan elak senaman berat atau alkohol. Lubang kecil biasanya sembuh dalam sehari dua tanpa parut ketara.
安全底线：放血不是人人可做，这几种人不适合或须特别谨慎。贫血、凝血功能障碍、正在服用抗凝血药（如 warfarin、长期 aspirin）的人容易出血不止；孕妇及月经期要避开或谨慎；体质虚弱、气血两虚、低血压、容易晕针的人，放这种「泻法」可能越做越虚、当场头晕；糖尿病伤口愈合慢、感染风险高；皮肤有感染、溃疡、破损处不宜下针。请记住：放血必须由 KKM 注册中医师辨证评估后执行，用一次性无菌针具——千万不要看网上视频自己在家放血，那是感染和意外的高风险行为。安全，永远排在效果前面。
Safety line: blood-letting isn't for everyone. Those with anaemia, clotting disorders, or on blood thinners (warfarin, long-term aspirin) may bleed too easily; pregnancy and menstruation call for avoidance or caution; those who are weak, deficient in qi and blood, low in blood pressure, or prone to fainting may be further drained or feel faint on the spot; diabetes brings slow healing and higher infection risk; and infected, ulcerated, or broken skin should not be pricked. Remember: blood-letting must be performed by a KKM-registered practitioner after diagnosis, with sterile single-use needles — never do it at home from an online video, which risks infection and injury. Safety always comes before results.
Garis keselamatan: rawatan berdarah bukan untuk semua. Mereka dengan anemia, gangguan pembekuan, atau mengambil pencair darah mungkin berdarah terlalu mudah; kehamilan dan haid perlu dielak atau berhati-hati; mereka yang lemah, qi-darah kurang, tekanan darah rendah, atau mudah pengsan mungkin bertambah lemah; diabetes membawa penyembuhan lambat; dan kulit berjangkit atau luka tak boleh dicucuk. Ia mesti dilakukan oleh pengamal berdaftar KKM dengan jarum steril — jangan lakukan di rumah dari video. Keselamatan sentiasa dahulu.
想做放血，你可以先做的3件事
3 Things to Do If You're Considering It
3 Perkara Jika Anda Mempertimbangkannya
- 如实告诉医师你的身体状况和用药。有没有贫血、凝血问题、糖尿病？在不在吃抗凝血药（warfarin、aspirin）、有没有怀孕或正值经期？最近有没有生病、发烧、很累？这些直接决定你适不适合放血、怎么放。别不好意思，说清楚才安全——好的医师会据此判断，甚至告诉你「这次不适合放」。 Tell the practitioner your health and medications honestly. Any anaemia, clotting issues, or diabetes? On blood thinners (warfarin, aspirin), pregnant, or menstruating? Recently ill, feverish, or very tired? These directly decide whether and how blood-letting fits. Don't hold back — being clear is what keeps it safe, and a good practitioner may well say "not this time." Beritahu pengamal keadaan kesihatan dan ubat anda dengan jujur. Ada anemia, masalah pembekuan, atau diabetes? Mengambil pencair darah, hamil, atau haid? Baru sakit atau sangat penat? Ini menentukan sama ada dan bagaimana ia sesuai. Berterus terang menjadikannya selamat.
- 别空腹、别太累、别太紧张时去做。空腹、疲劳、睡眠不足或极度紧张时，最容易「晕针」——不是因为放了多少血，而是身体和情绪的反应。去之前正常吃点东西、睡够、放松心情；到了现场如果紧张，先和医师说，可以躺着做、慢慢来。放血讲究的是从容，不是硬撑。 Don't go on an empty stomach, exhausted, or very anxious. Fainting is likeliest when you're hungry, tired, sleep-deprived, or very tense — not from the blood, but from body and nerves. Eat normally beforehand, sleep enough, and relax; if you're nervous on the day, tell the practitioner — it can be done lying down, unhurried. Blood-letting rewards calm, not toughing it out. Jangan pergi dengan perut kosong, terlalu penat, atau cemas. Pengsan paling mungkin apabila lapar, penat, atau tegang — bukan dari darah, tetapi badan dan saraf. Makan dahulu, tidur cukup, dan bertenang; jika gemuruh, beritahu pengamal — ia boleh dilakukan sambil baring.
- 做完好好护理，别马上「作」。针刺处当天保持清洁干燥、不要用手抠或搓、不去泡水游泳；当天避免剧烈运动、喝酒和熬夜，让身体安稳恢复。若配合拔罐留下印记，那和一般拔罐一样，几天会自然消退。若出现红肿加重、渗液、发烧等异常，及时联络诊所或就医——这类情况少见，但该处理就要处理。 Care for it well afterward — don't overdo things. Keep the site clean and dry that day, no picking or rubbing, no soaking or swimming; avoid heavy exercise, alcohol, and late nights so the body settles. Any cupping marks fade in a few days, like ordinary cupping. If you see worsening redness, discharge, or fever, contact the centre or seek care promptly — uncommon, but worth acting on. Jaga dengan baik selepasnya — jangan keterlaluan. Kekalkan tempatnya bersih dan kering hari itu, jangan gosok, jangan berendam; elak senaman berat, alkohol, dan tidur lewat. Kesan bekam pudar dalam beberapa hari. Jika ada kemerahan bertambah, discaj, atau demam, hubungi pusat dengan segera.